Genellikle "süper tahıl" olarak mutfaklarımıza giren kinoa tohumunun gölgesinde kalmış, ancak en az tohumu kadar kıymetli bir sırrı açığa çıkarıyoruz bugün: Kinoa Yaprağı.
Botanik dünyasında Chenopodium quinoa olarak bilinen bu bitki, aslında ıspanak ve pancar ailesinin (Amaranthaceae) soylu bir üyesidir. Etnobotanik kayıtlara baktığımızda, İnkalar sadece tohumu değil, bitkinin "chiwa" dedikleri taze yapraklarını da kutsal kabul etmişlerdir. Toprak Ana'nın (Pachamama) yeşil kanı olarak görülen bu yapraklar, modern dünyada yeni keşfedilse de, kadim şifacıların asırlardır heybesindedir.
Temel Kimlik Bilgileri
- Botanik Adı: Chenopodium quinoa (Yaprak kısmı)
- Bilinen Diğer İsimleri: İnka Ispanağı, Chiwa, Kinoa Yeşilliği.
- Familya: Amaranthaceae (Horozibiğigiller / Ispanakgiller alt familyası).
- Element: Toprak (Köklenme ve besleme özelliği nedeniyle).
- Gezegen: Satürn (Yapı taşlarını ve iskeleti güçlendirmesiyle ilişkilendirilir).
- Enerjetik Özellik: Soğutucu ve Nemlendirici.
- Kullanılan Kısım: Genç ve taze yapraklar, kurutulmuş yaprak tozu.
Geleneksel Faydalar ve Etnobotanik Kullanım
Kinoa yaprağı, besin değeri açısından tohumundan daha yoğun bir profil çizer. "Yoksulun eti" olarak da adlandırılan bu yapraklar, yüksek irtifada yaşayan halkların oksijen azlığına ve zorlu koşullara dayanmasını sağlayan gizli güçtür.
- Kemik ve Diş Muhafızı: Ispanaktan daha yüksek oranda kalsiyum içerir, ancak oksalat oranı daha düşüktür. Bu da kalsiyumun vücut tarafından emilimini kolaylaştırır.
- Kanın Canlılığı: Demir eksikliği ve anemi durumlarında, And yerlileri bu yaprakları haşlayarak tüketir. Kanı temizlediğine ve yaşam enerjisi (prana/chi) akışını hızlandırdığına inanılır.
- Hücresel Yenilenme: Flavonoidler açısından zengindir. Vücuttaki serbest radikallerle savaşarak yaşlanma etkilerini yavaşlatır.
- Sindirimi Yatıştırma: Mide iltihaplarında ve bağırsak tembelliğinde, lifli yapısı sayesinde "süpürge" görevi görür.
- Deri Şifası: Ezilmiş taze yapraklar, geleneksel tıpta morluklar, böcek ısırıkları ve hafif yanıklar üzerine lapa olarak uygulanır.
Nasıl Kullanılır? (7 Kadim ve Pratik Tarif)
Kinoa yaprağını bulamazsanız, kendi bahçenizde veya saksınızda kinoa tohumlarını filizlendirip büyüterek (mikro filiz veya tam yaprak) bu tarifleri uygulayabilirsiniz.
1. Geleneksel İnka Lapası (Deri İçin)
And dağlarında yürüyüşçülerin ayak şişlikleri veya darbeler için kullandığı yöntemdir.
- Hazırlanışı: Bir avuç taze kinoa yaprağını havaneliyle hafifçe ezin. İçine birkaç damla zeytinyağı veya Hindistan cevizi yağı ekleyerek macun kıvamına getirin.
- Uygulama: Moraran veya ağrıyan bölgeye sürün, üzerini temiz bir bezle sarın. 2-3 saat bekletin.
2. Canlandırıcı "Chiwa" Çayı
Vücuttaki ödemi atmak ve sindirimi rahatlatmak için kullanılır.
- Hazırlanışı: 1 yemek kaşığı kurutulmuş veya 3-4 adet taze kinoa yaprağını 1 fincan kaynar suya atın.
- Demleme: Ağzı kapalı olarak 7 dakika demleyin. Süzdükten sonra bal ile tatlandırabilirsiniz. Topraksı, ıspanağı andıran hafif bir tadı vardır.
3. Kinoa Yaprağı Kavurması (Yemek)
Anadolu'daki ıspanak veya pazı kavurması ile birebir aynı yöntemdir, ancak besin değeri daha yüksektir.
- Hazırlanışı: Soğanları zeytinyağında pembeleştirin. İri doğranmış kinoa yapraklarını ekleyin. Yapraklar sönene kadar (yaklaşık 3-4 dakika) çevirin.
- Püf Noktası: Son aşamada üzerine sarımsaklı yoğurt dökerek tüketmek, yaprağın şifasını artırır.
4. Yeşil Enerji Smoothie (Çiğ Tüketim)
Klorofil bombası olarak bilinir. Sabahları zihni açmak için idealdir.
- Malzemeler: 1 avuç taze kinoa yaprağı (mikro filiz de olur), yarım yeşil elma, yarım limon suyu, 1 bardak su.
- Hazırlanışı: Tüm malzemeleri blenderdan geçirin. Posasıyla birlikte tüketin.
5. Kurutulmuş "Yeşil Tuz" (Baharat)
Kışın kullanmak üzere yaprakların saklanma yöntemidir.
- Hazırlanışı: Kinoa yapraklarını gölgede, hava alan bir yerde kurutun. Kuruyan yaprakları elinizle ufalayarak toz haline getirin.
- Kullanımı: Bu tozu çorbalara, salatalara veya yoğurt içine "nane/kekik" gibi serpiştirin. Mineral takviyesi sağlar.
6. Sirkeli Yaprak Toniği (Saç ve Cilt)
Eski zamanlarda saçların parlaması ve kafa derisinin rahatlaması için kullanılırdı.
- Hazırlanışı: 2 avuç kinoa yaprağını 1 litre suda 15 dakika kaynatın. Ilımaya bırakın. İçine yarım çay bardağı elma sirkesi ekleyin.
- Uygulama: Banyodan çıkmadan önceki son durulama suyu olarak kullanın. Durulamayın.
7. Buharda "Sarmalama"
Bu yöntem daha çok spiritüel bir arınma yemeği gibidir.
- Hazırlanışı: Geniş kinoa yapraklarını sadece 1 dakika sıcak buharda tutun. İçine haşlanmış kinoa tohumu, biraz ceviz ve nar ekşisi koyarak "dürüm" veya minik sarmalar yapın. Pişirmeden, ılık olarak tüketin.
Benzer Bitkiler ve Alternatifler
Eğer kinoa yaprağına erişiminiz yoksa, doğa bize benzer frekansta titreşen alternatifler sunar:
- Sirken Otu (Chenopodium album): Kinoa'nın en yakın yabani akrabasıdır. Türkiye'de hemen her boş arsada kendiliğinden biter. "Yabani Ispanak" olarak da bilinir. Kinoa yaprağı ile neredeyse aynı kimyasal ve ruhsal özelliklere sahiptir.
- Pazı: Toprak elementi güçlüdür, yaprak yapısı ve kullanım alanları benzerdir.
- Ispanak: Daha sulu ve yumuşaktır ancak demir içeriği bakımından iyi bir alternatiftir.
- Amarant (Horozibiği) Yaprağı: Kinoa ile aynı aileden gelir. Yaprakları kırmızımsı veya yeşil olabilir, tadı ve dokusu kinoa yaprağına çok yakındır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder